Melding

Dit multimediaverhaal bevat video- en geluidsfragmenten. Zet het geluid aan.

Gebruik het muiswiel of de pijltjestoetsen om tussen pagina's te navigeren.

Swipe om tussen pagina's te navigeren.

Hier gaan we

Hoe divers wordt de L750-burgertop?

Logo http://l750divers.pageflow.io/hoe-divers-wordt-de-l750-burgertop

Stadslab Leiden, een organisatie die projecten realiseert met de stad Leiden als uitgangspunt, heeft een plan voor een burgertop opgetuigd: de L750. Het idee is dat op deze burgertop de Leidenaar zijn stem kan laten horen.

In hoeverre zal deze top de stem van alle Leidenaren verwoorden? Over het algemeen zijn het vooral autochtone, hoogopgeleide mannen die op zo’n top afkomen. We staan stil bij dit probleem en mogelijke oplossingen daarvan. Ook vertellen diverse Leidenaren hoe zij tegen een burgertop aan kijken.

Door Valerie Heegstra, Stef Arends en Joost Kroon.

Naar boven

Voor alle Leidenaren

Screen shot 2016 10 11 at 17.12.57
Bron: G1000, Ervaringen met burgertoppen
Volledig scherm

Met de komst van de L750 krijgt Leiden haar eigen burgertop. Leidenaren krijgen bij deze top de kans om in de Stadsgehoorzaal met elkaar de dialoog aan te gaan over waar de stad naartoe zou kunnen gaan. Dat lijkt een democratisch ideaal: het volk dat gezamenlijk beslist over de toekomst van de eigen woonplaats. In de praktijk is het echter een nogal homogene groep die op dit soort evenementen af komt. Dat is niet de representatieve afspiegeling van de Leidse bevolking die de organisatie van L750 voor ogen heeft. Hoe deze valkuil te omzeilen in Leiden?

Historisch diversiteitsgebrek
p.p1 {margin: 0.0px 0.0px 10.0px 0.0px; text-align: justify; font: 11.0px 'Trebuchet MS'; -webkit-text-stroke: #000000} span.s1 {font-kerning: none} span.s2 {text-decoration: underline ; font-kerning: none; color: #0433ff; -webkit-text-stroke: 0px #0433ff} De homogeniteit van deelnemers aan burgertoppen is een bekend probleem. Uit eerder onderzoek door onder andere Job Cohen naar dit soort evenementen kwam naar voren dat de gemiddelde deelnemer geboren en getogen is in Nederland, de 50 gepasseerd is en een hbo- of academische opleiding heeft genoten. Mensen met een andere achtergrond zijn niet geheel afwezig, maar wel ondervertegenwoordigd. Voor Leiden kan dit problemen opleveren: van de ruim 122.000 inwoners was volgens cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek 24 procent tussen de 18 en 26 jaar oud. Gegevens uit het eerder genoemde onderzoek tonen echter aan dat in alle onderzochte burgertoppen het percentage jongeren (in het onderzoek aangeduid als leeftijden 16 tot 29) nooit hoger was dan 14 procent. Dit gegeven laat bovendien etniciteit buiten beschouwing. Het percentage deelnemers met een niet-westerse achtergrond kwam nooit boven de 14 procent uit. Dat was bovendien in Amsterdam, waar mensen met een niet-westerse achtergrond 34,9 procent van de bevolking uitmaken.
         
Loting
Deze scheve verdeling is dus een bekend probleem. Loting wordt vaak gezien als oplossing. Een bepaald aantal inwoners van de stad waar een burgertop plaatsvindt wordt willekeurig uitgenodigd. Zo zorg je ervoor dat de verdeling eerlijk is en iedereen een even grote kans heeft om uitgenodigd te worden. De organisatie van L750 was dat in eerste instantie ook van plan, hoewel de precieze uitvoer nog onduidelijk was. Gijs van Es, een van de organisatoren, lichtte dit in april toe in een interview met Sleutelstad FM: “Dat gaan we nog uitdenken. Een kenmerk van de G1000, waar L750 van afgekeken is, is dat het willekeurige mensen zijn uit de stad. De bedoeling is dat de 750 mensen echt een afspiegeling zijn van de Leidse bevolking.”

Garandeert dit diversiteit? Niet per definitie. Toegegeven, als iedereen die is uitgenodigd komt opdagen, is de kans op representativiteit een stuk groter dan wanneer deelnemers zich vrijwillig aanmelden. De opkomst is echter precies het probleem bij loting. Geen van alle door Cohen c.s. onderzochte G1000’s kwam namelijk aan de 1000 deelnemers, en allemaal waren ze in eerste instantie op loting gebaseerd. Nu is 750 een iets minder ambitieus getal, maar het is nog altijd geen sinecure om een dergelijk aantal mensen bij elkaar te krijgen als in de regel een groot deel van de uitgenodigde mensen niet komt opdagen.






Screen shot 2016 10 11 at 17.12.57
Bron: G1000, Ervaringen met burgertoppen
Sluiten
Naar boven

Naar boven

Volledig scherm

Zwaan-kleef-aaneffect
Om een representatieve opkomst te waarborgen, heeft de organisatie uiteindelijk gekozen voor een meer organische benadering. Michiel Janssen, een van de organisatoren, licht dit toe. “Als je het netwerk van je netwerk gebruikt, kan daar van alles in zitten. De eerste mensen zijn anderen aan het benaderen en treffen in hun netwerk al van alles. Op onverklaarbare, organische manieren komen er dan ineens mensen in beeld. We vonden bijvoorbeeld iemand die net werkloos was geworden. Zo kwamen we op het idee om ook stil te staan bij wat er in de stad voor werklozen is geregeld, en of we niet wat met werkloosheid zouden kunnen doen.”

Het gaat echter niet alleen over werkloosheid. “Je moet een heleboel mensen hebben. De vluchtelingen, mensen die naar de voedselbank gaan, mensen uit De Kooi. Er is een groepje dat gaat bijhouden, voor zover dat lukt, waar mensen vandaan komen en wat hun achtergrond is. Om naar etnische achtergrond te vragen vinden we een beetje raar, maar we willen er wel een idee van houden. Dat is het controlemechanisme.” Vooralsnog is het afwachten, denkt Janssen. “Ik vermoed dat het moeilijk wordt, maar het kan best zijn dat je over twee maanden zegt dat het wel goed gaat.”
         
Betaald meepraten
Het probleem van de lage, onevenredige opkomst komt volgens het onderzoek van Cohen door de moeite die het bijdragen aan een burgertop kost. Deelname vergt tijd en inspanning. Aanwezigen moeten vaak een dag die ze vrij hebben opofferen om deel te nemen. Niet iedereen is daartoe bereid. Degenen die daar wel toe bereid zijn, hebben vaak bij voorbaat al interesse in burgerparticipatie, en behoren over het algemeen tot de eerder genoemde en oververtegenwoordigde demografische groep van blanke, hoogopgeleide mannen. Het publiek van een burgertop bestaat alleen voor een belangrijk deel al uit deze groep, waarmee ook een loting uiteindelijk het diversiteitsprobleem niet oplost.

Selectieve werving onder slecht vertegenwoordigde groepen wordt daarom vaak aangeraden. Om ervoor te zorgen dat bijvoorbeeld jongeren en mensen met een niet-Westerse achtergrond bij een burgertop worden betrokken, zou het een oplossing kunnen zijn om een belangrijk deel van de werving juist op die groepen te concentreren. Pas als mensen weten dat een evenement als L750 wordt georganiseerd, gaan ze nadenken over meedoen. Een alternatief is een vergoeding voor deelname. Deelnemers worden op passende wijze beloond voor het meedenken. Bij de principiële implicaties van een dergelijke beloning zou men vraagtekens kunnen zetten. Feit is wel dat deze methoden in het verleden hebben geleid tot een iets minder homogene deelnemersgroep en ook minder uitval van deelnemers.

Sluiten
Naar boven

Naar boven

- Ton Steenbergen, oud-voorzitter De Oude Kooi

COLUMN Ton Steenbergen woont al 70 jaar in De Kooi, en heeft meegedaan aan elke denkbare vorm van inspraak in de buurt. Hij ziet wel wat in het zwaan-kleef-aan-beleid van de L750. 

Naar boven

Volledig scherm

In de huiskamer
Waar de organisatie van L750 daarnaast goed aan doet is het organiseren van de zogeheten huiskamersessies. Deze kleinschalige bijeenkomsten van circa zeven Leidenaren per stuk zijn de eerste stap van het evenement. Uit een honderdtal van deze sessies, te houden bij mensen thuis, worden de thema’s gedestilleerd die tijdens het plenaire bespreken in de Stadsgehoorzaal aan bod komen. Door de top op deze manier letterlijk bij mensen thuis te brengen, wordt de drempel om een bijdrage te leveren een stuk lager.

Als het grootste deel van de mensen die aanwezig zijn bij een huiskamersessie vervolgens ook in de Stadsgehoorzaal aanwezig is, komt het streefgetal van 750 al gauw dichterbij. Het overtuigen van mensen om dit te doen zal cruciaal blijken voor het slagen van de burgertop. Volgens Janssen is het doel simpel: “We willen gewoon die man op de straat hebben. Dat is wel een heel gezoek, maar het consequente verhaal vertellen levert wel wat op. Zo bereik je een andere groep, die zich normaal gesproken niet laat horen.”

Op de volgende pagina geeft Abdel Bouzzit, woordvoerder van Islamitisch Centrum Imam Malik, zijn advies aan de organisatie van de L750.










Sluiten
Naar boven

- Abdel Bouzzit, Islamitisch Centrum Imam Malik

Naar boven

Naar boven
Scroll om door te gaan
Swipe om door te gaan